Miljø og land, hand i hand

Om togsatsinga her i landet. Innlegg på trykk i GD mars 2009:

MILJØ OG LAND, HAND I HAND

Samferdselsminister Liv Signe Navarsete vedgjekk denne veka at vedlikehald av infrastrukturen har vore forsømt i Noreg dei siste 30 åra. Ho plasserer skulda der ho høyrer heime: På hyper-utvinninga av norsk olje. Rusa på pengar, olje og gass, har vi gløymt at langsiktig samfunnsøkonomisk utvikling er fullstendig avhengig av ein solid utbygd infrastruktur. Regjeringa har tredobla satsinga på jarnbanen, likevel strevar toget i bakleksa. Som Torstein Rudihagen og jarnbanearbeidarar på Hamar påpeiker i Klassekampen tysdag 3. mars, er privatisering ein del av problemet. - Vi har svært gode fagfolk her på Mitrans, som kan utføre så og si alt vedlikehold og ombyggingsarbeid innenfor jernbanesektoren. For alle anbudene vi taper må vi kutte i verkstedsvirksomheten. Kutt i staben betyr at vi mister svært verdifull verkstedkompetanse. Frustrasjonen hjå fagforeiningsleiar Magne Høsveen og dei andre jarnbanearbeidarane på Hamar er lett å forstå. Det er på høg tid å heve fana for den offentlege jarnbanen.

Snart kjem Nasjonal Transportplan for dei komande 10 åra. Jarnbanen ser ut til å få eit visst etterlengta lyft. Byggestart for dobbeltspor frå Eidsvoll til Hamar blir framskunda til 2012, slik at dobbeltsporet blir lagt samstundes med firefelts E6. Altså ei grøn satsing for framtida - parallelt med ein monster-E6 som vil gi stadig meir livsfarleg trailer-trafikk, og stadig større klimagassutslepp. Oppland Natur og Ungdom er glad for kvar ein sårt tiltrengt jernbanemeter, men er kritiske til at E6 vil gjere dei positive følgjene av jarnbanesatsinga, mindre. Distriktet vårt treng eit togtilbod innan person- og godstrafikk med forsprang på den trafikkfarlege og klimafiendtlege vegen. Mange av oss er også opprørte over at store, verdifulle jordbruksareal blir lagt under asfalt. Vi treng den matjorda vi har, ho kan vanskeleg erstattast. Vi etterlyser at fleire frå distriktet hever stemma og krev dobbeltspor, godsterminalar og lyntog gjennom Gudbrandsdalen!

Opplendingar flest, arbeidsplassar, pendlarar, ungdom og eldre, turisme og anna næringsliv – fleirtalet av oss vil tene på utbygging av jarnbanen. Oppland kan gå frå å vere fylket med dei høgste dødstala på vegane, til å bli det store jernbane-fylket i landet. Ein vinn-vinn-vinn-vinn-situasjon, der klimaet og miljøet blir den gladaste vinnaren av alle! Nok eit døme på at god miljøpolitikk og god distriktspolitikk er to sider av same sak.

Irja Frydenlund,
Nestleiar Oppland Natur og Ungdom.